Demir Eksikliğine Bağlı Kansızlık II

 

BESİNLERLE ALINAN DEMİRİN EMİLİMİNİ ETKİLEYEN DURUMLAR

 

Barsaklardan demirin emilimini artıran durumlar;

  - Büyüme dönemi, gebelik, emzirme, kanama gibi demire olan gereksinimin artması

  - Midedeki asit salgısının artması

  - C vitamini varlığı

  - Vücuttaki demirin normal düzeyden düşük olması

  - Kırmızı et yenilmesi

  - Proteinden zengin gıdalarla beslenme

  - Narenciye ve yeşil sebzeler tüketilmesi

  - Demir mutfak gereçleri

 

Barsaklardan demir emilimini azaltan durumlar;

  - Midedeki asit salgısının azalması

  - Antiasit ilaç kullanımı

  - Hububattaki fitat maddesi

  - Yeşil yapraklı sebzelerde oksalat bulunması

  - Soya proteini

  - Çay ve kahve içilmesi

  - Barsak hareketlerinin hızlanması

 

................................................................................................................

 

Günlük demir gereksinimi ve kaybı ne kadardır?

 

Günlük demir gereksinimi 1-3 mgr. kadardır.

Bunun % 5-10 duedenum ve proksimal ince barsaktan emilir.

Günlük kayıp 1 mgr dır. Ter, dışkı, idrar, dökülen hücreler ile kaybedilir.

Gereksinim bebeklik, hamilelik, ağır hastalık ve emzirme dönemlerinde artar.

 

................................................................................................................

 

KANSIZLIK EN ÇOK KİMLERDE GÖRÜLÜR?

 

Araştırmacılara göre kansızlık, kadınlar (öncelikle gebelerde) ve çocuklarda daha yaygındır.

Başlıca risk grupları; Doğurganlık çağındaki kadınlarda, gebelik döneminde demire olan ihtiyacın artmasıyla ayrıca emzirme döneminde ve aylık adet kanamaları nedeniyle kan kaybı yaşayan kadınlarda kansızlık daha sık görülür.

Bebekler ve çocuklarda, hızlı bir büyüme temposu olduğundan gelişmenin sağlıklı sürdürebilmesi için demire daha fazla ihtiyaç vardır. Ancak besinlerle alınan demir tek başına bu ihtiyacı karşılamakta yeterli olmadığından dışarıdan demir takviyesi gerekebilir. Genç kızlık döneminde de yine hızlı büyüme ve aylık adet kanamaları nedeniyle demire olan gereksinim fazladır. Kronik alkol kullanımı, ağrı kesici ilaçların sürekli kullanılması ve düzensiz beslenme de kansızlık riskini artırır. Düşük sosyo- ekonomik düzeyde olanlar, vejetaryenler (et yemeden besleneler), ülser,

paraziter hastalık vb. gibi kronik hastalıkları olanlarda kansızlık sıkça görülür.

................................................................................................................

 

KANSIZLIĞIN YOL AÇTIĞI SORUNLAR

 

Kansızlık, tedavi yapılmadığında ya da geciktirildiğinde önemli sonuçlara neden olabilir.

 

Gebelerde;

  - Bebek ölümleri artabilir.

  - Düşük kilolu bebek doğurma riski artar.

  - Erken doğum riski artar.

  - Vücut direnci düşer ve hastalıklar daha sık görülür.

  - Doğum sonrası lohusalık dönemi problemleri artar, doğumda kan verilmesi (transfüzyon) gerekebilir.

 

Bebek ve çocuklarda;

  - Büyüme olumsuz etkilenir genelde yavaşlar.

  - Fiziksel aktivite azalır.

  - Hastalıklar daha sık görülür.

  - Algılama, öğrenme ve yorumlama fonksiyonları azalır, dikkat dağılması, yorgunluk ve ilgisizlik artar.

 

Yetişkinlerde;

  - Sürekli yorgunluk hissi vardır, halsizlik oluşur, iş gücü azalır.

  - Hastalıklar daha sık görülür.

.......................................................................................................................

 

BESİN                100 gr.da DEMİR

 

Dalak                         15    mg

Bira mayası              17.3  mg

Pekmez                     16.1  mg

Buğday kepeği         14.9  mg

Kabak çekirdeği      11.2  mg

Karaçiğer                 8 – 9 mg

Ay çekirdeği             7.1   mg

Darı                          6.8   mg

Maydanoz                6.2   mg

Yulaf                        4 – 6 mg

Yer elması                3.4   mg

Ceviz                        3.1   mg

Kırmızı et                2 – 4 mg

Yumurta                  2 – 3 mg

Baklagiller               2 – 3 mg

Mercimek,pirinç     3 – 4 mg

Yeşil sebze (ÇİĞ)    1 – 8 mg

Tavuk                       1.5   mg

Fındık,fıstık             1 – 3 mg

Balık                       0.5 - 1.5 mg

Meyve                    0.3 – 4.0 mg

Patates                   0.3 – 2.0 mg

Süt                          0.1 – 0.4 mg

 

 

BESİN           EMİLİM YÜZDESİ

 

Dana eti                 % 15 – 20

Balık eti                 % 10

Dana karaciğeri    % 9 – 17

Soya fasulyesi        % 5 – 7

Yeşil salata            % 4 – 5

Buğday                  % 4 – 5

Mısır                      % 3 – 4

Kuru fasulye         % 2 – 3

Ispanak                  % 1 – 2

Pirinç                     % 1

.....................................................................................................................

 

TEŞHİS VE TEDAVİ İÇİN DOKTORUNUZA BAŞVURUNUZ !

 

Hazırlayan : Uzm. Dr. Mustafa ÇAPRAZ

[ İç hastalıkları uzmanı ]

 

İletişim : drmcapraz@yahoo.com

 

 

Yorum Yaz